Τρίτη, 3 Δεκεμβρίου 2013

Στιγμή

Πλήρης εν τη απογοήτευση μου 
πλήττω με τις σκέψεις μου. 
Προσκολημένες στην ίδια επανάληψη 
μήνες τώρα 
ακολουθούν μια κυκλική διαδρομή 
που με κουράζει. 
Όχι τόσο η καληφθήσα
μήτε η εναπομείνουσα.
Αυτή που απορρίφθηκε 
είναι που με εξουθενώνει. 
Αυτή που δεν επιλέχθηκε
με γνώμονα 
τη τύχη

Δευτέρα, 16 Σεπτεμβρίου 2013

Παρασκευή, 13 Σεπτεμβρίου 2013

Πέμπτη, 12 Σεπτεμβρίου 2013

Τετάρτη, 11 Σεπτεμβρίου 2013

Κοζάνη

Περιμένοντας Το Τέλος

Αργά Το βράδυ


Σκέφτηκα για λίγο να σωπάσω
να κάτσω ακίνητος και να σκεφτώ
αν όντως θέλω να αρπάξω 
αυτό που χρόνια κυνηγώ. 

Τρίτη, 10 Σεπτεμβρίου 2013

Δευτέρα, 9 Σεπτεμβρίου 2013

Κυριακή, 8 Σεπτεμβρίου 2013

Θεσσαλονίκη


Κι αν το σπίτι σου μοιάζει ξένο
και δεν έχεις τίποτα να σου πει
φταις εσύ που το αρνήθηκες
για χείλη ξένα. 


Σάββατο, 7 Σεπτεμβρίου 2013

Σέρρες

Διαπίστωση


Μέσα σε δωμάτια φτηνών ξενοδοχείων
ξοδεύουμε τη μέρα μας προσμένοντας 
τον ερχομό της νύχτας. 
Της νύχτας με τα όνειρα. 
Της νύχτας με τη λήθη

Πετρούσα

Ελεούσα

Τετάρτη, 4 Σεπτεμβρίου 2013

Τρίτη, 3 Σεπτεμβρίου 2013

Φθινόπωρο


Στα δέντρα κιτρίνισαν 
τα φύλα
Η άνοιξη θα έρθει 
σε έξη μήνες. 

Δευτέρα, 2 Σεπτεμβρίου 2013

Βράδυ

Από το δωμάτιο μου σ'αυτή τη γωνία της πόλης 
μπορώ να ακούσω την αρχαία Ρώμη. 
Το πλήθος στο κολοσσιαίο να αδημονεί
για αίμα και για θάνατο
για θέαμα κι άρτο
για δόξα και ταπείνωση. 
Τους καίσαρες να χαιρετούν το αφηνιασμένο πλήθος
και τα θηρία στα κλουβιά να αληχτούν πεινασμένα. 
Ρήτορες να συζητούν για της δημοκρατίας 
τις αρετές 
και ιερείς να ορκίζονται στο όνομα των χιλίων θεών τους. 

Οχλοβοή. 
Σαν θάλασσας φουσκωμένο κύμα
που σπάει πάνω μου απειλητικό. 

Εγώ σωπαίνω. 
Μένω εδώ κρυμμένος. 
Με τα βίας ανασαίνω για να μην ακουστώ. 
Με αγωνία περιμένω να κοπάσει το κύμα. 
Να σβήσει η φαντασία. 
Να έρθει το βράδυ. 
Να φύγω από εδώ. 

Κυριακή, 1 Σεπτεμβρίου 2013

Σάββατο, 31 Αυγούστου 2013

Πέμπτη, 29 Αυγούστου 2013

Τρίτη, 27 Αυγούστου 2013

Ραφήνα

Ελπίδα


Οτι κρυφά ελπίζεις πως θα βρεις
έρχεται η γοργοπόδαρη αυγή 
και τα διαψεύδει. 

Ανάπαυση



Δευτέρα, 26 Αυγούστου 2013

Κυριακή, 25 Αυγούστου 2013

Παρασκευή, 23 Αυγούστου 2013

Πέμπτη, 22 Αυγούστου 2013

Πανσέληνο


Εχει πανσέληνο απόψε και θα ήταν όμορφα 
τα δυο σου μάτια να κυτούσα καθώς θα άγγιζε 
του φεγγαριού το τάσι την αειπάρθενη 
την θάλασσα την ψεύτρα που μεγάλωσα. 

Στο δρόμο που θα χάραζε να άφηνα 
τα όνειρα τα πλάνα που με κέρασε
ελπίζοντας πως όπως θα ταξίδευαν 
τ'όνομά σου θα μάθαιναν στα κύματα. 

Αυτά με τη σειρά τους για αντάλαγμα
τα παραμύθια του βυθού θα μας ψυθίριζαν
καθώς με τον μελωδικό τους τον αχό 
θα μας νανούριζαν γεμίζοντάς μας 
υποσχέσεις για το χάραμα. 

Γυμνούς θα μας έβρισκε καθώς θα ξημέρωνε
η θάλασσα που στα πόδια σου θα μέρωνε
και τότε καθώς ο ήλιος θα ανέτειλε
θα άγγιζα το κορμί σου που θα έλαμπε 
από της πρώτης ακτίνας το αγγάλιασμα. 

Καθώς το δέρμα το απαλό θα ανατρίχιαζε
θα έτρεμαν τα νυσταγμένα σου ματόκλαδα
και το στόμα το απαλό θα μισάνοιγε
στο σ' αγαπώ που τόσο νοστάλγισα. 

Τετάρτη, 21 Αυγούστου 2013

Κάθοδος


Κινούμε κάθετα
και περιμένω
το τέλος της διαδρομής. 

Δεν έχω τίποτα
να προσμένω
πέρα απ'το τέλος
και τη σιωπή. 


Χαλκίδα





Δευτέρα, 19 Αυγούστου 2013

Χάραμα

Στη άκρη της μέρας περιμένω
του χρόνου ν' ακούσω τον σφυγμό
με τον διακριτικό του ψίθυρο να μετράει 
τα λόγια που προδόθηκαν πριν ξεχαστούν. 
Τις υποσχέσεις που δοθήκαν μέσα σε πάθος
και μπερδεμένες καθώς ήταν με τον οργασμό
μείνανε μετέωρες να στοιχειώνουν
σαν ερινύες τον ερωτικό τους κορεσμό. 

Σάββατο, 17 Αυγούστου 2013

Here I go again on my own


Για άλλη μια φορά στο δρόμο
σε μια πορεία στα τυφλά
με γρήγορο βήμα 
για να αποφύγεις  τον πόνο
που σε ακολουθεί πιστά. 

Πέμπτη, 8 Αυγούστου 2013

Τρίτη, 6 Αυγούστου 2013

Μια Ιστορία Για Τον Χειμώνα

Θα σε δω ξανά 
-μου είχες πει-
όταν ο ήλιος πάψει να δακρύζει. 
Σ'αυτή την τόσο σύντομη ζωή
κάθε στιγμή είναι πολύτιμη 
για να τη χαραμίζεις. 

Κι έπειτα έφυγες. 
Σιωπή. 
Κανένα σημάδι που να μαρτυρά τα όσα είχαμε ζήσει. 
Σα να μη σμίξαμε ποτέ. 
Κανένα χνάρι να σηματοδοτεί το δρόμο πού 'χαμε περπατήσει. 
Μόνο στη μνήμη. 
Στην καρδιά. 
Εικόνες σπασμένες και στιγμές λειψές. 
Θραύσματα μιας ζωής κοινής 
που κανείς μας δε τόλμησε να ζήσει.
Μεμονωμένες λέξεις και σιωπές
σ'ένα τραγούδι που σκόρπισε ο χρόνος
και τραγουδάει κάπου κάπου η βροχή. 
Φράση τη φράση 
Σιγανά. 
Σαν ψίθυρο. 
Πίσω από κάθε σταγόνα. 

Κράτα με. 

Μη σταματάς. . . 

Ένα φιλί ακόμα. . . .


Κι ο ήλιος ακόμα να χαμογελά
Και είμαστε στην καρδιά του χειμώνα. 

Δευτέρα, 5 Αυγούστου 2013

ΠΕΡΙΜΕΝΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΒΑΡΒΑΡΟΥΣ


Καλαμάτα


Σ'ένα κλειστό σαν αγκαλιά κλοιό
αδυνατώ να καταλάβω την ευτυχία
του να μην έχεις τίποτα στο μυαλό
κι όμως να νοιώθεις πλήρης εν τη ηρεμία. 

Ο χρόνος να τρέχει μένοντας αδρανής
τίποτα να μην διακόπτει την απόλυτη ευθεία 
όμως το βλέμμα παραμένει κλειστό
και το μυαλό καταφεύγει στη φαντασία.

Αφοπλιστικά απαθής κοιτώ τη μέρα που κυλάει
σε μια επίπεδη διαδρομή που τίποτα δε την ταράζει
κι αδυνατώ να νοιώσω ευτυχής
βλέποντας τη ζωή να με προσπερνάει. 

Παρασκευή, 2 Αυγούστου 2013

Πέμπτη, 1 Αυγούστου 2013

Κοινές Αλήθειες

Στις γνώριμες της σκέψης μου τις διαδρομές
είναι στιγμές που άθελα αντικρύζω
αλήθειες που αν και είναι σε όλους μας κοινές
εγώ για κάποιο λόγο δε γνωρίζω. 

Η πεταλούδα έλκεται απ´τη φωτιά που θα την κάψει. 
Της θάλασσας τα κύματα δε φέρουν καμία μνήμη. 
Τον μακρινό ορίζοντα ποτέ δε θα τον φτάσω. 
Ό,τι πολύ αγάπησα κάποτε θα προδώσω. 
Ποτέ μην εμπιστεύεσαι άνθρωπο χωρίς πάθος.

Η ΘΟΛΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΩΝ ΟΡΙΖΟΝΤΩΝ

Τρίτη, 30 Ιουλίου 2013

ΧΟ ΤΣΙ ΜΙΝΓΚ



Μέσα στα μάτια τα καινά τα μουδιασμένα
βλέπεις το χρόνο που έχει προδοθεί
από τα τόσα λόγια που πήγανε χαμένα
χωρίς ποτέ κανείς μας να τα πει. 

Σ'αυτά τα χέρια τα κλειστά τα πεισμωμένα
στριμώχνεται ολάκερη η γη
με τα όνειρά της καλά προφυλαγμένα
από την ρουτίνα που γυρεύει να τα καταπιεί. 

Σ'αυτή τη ζωή που τώρα ξεκινάει
εναποθέτω όλη μου τη ψυχή
ελπίζοντας πως όποιο δρόμο και να πάρει
θά 'χει τη δύναμη να με λυπηθεί. 


Δευτέρα, 29 Ιουλίου 2013

Επιβίωση

Παροιμίες Από Την Κόλαση



Στο γερασμένο πάτωμα η θλίψη δείχνει οικεία. 

Το νερό και η φωτιά σκληραίνουν το ατσάλι. 

Ο θάνατος αποστρέφεται αυτούς που τον ζητούνε. 

Ο Ίκαρος δε πρόλαβε να αρνηθεί τον ήλιο. 

Σε κάθε σταγόνα της βροχής ένα στόμα που διψάει. 

Ο καθρέφτης αντανακλά αυτό που αντικρίζει. 

Το όνομα της θάλασσας δε το γνωρίζει το κύμα. 

Του δρόμου τα πατήματα ακολουθούν το βήμα. 

Ο χάρτης ζωγραφίζεται αφού τον περπατήσεις.

Παρασκευή, 26 Ιουλίου 2013

ΟΡΤΣΑ II

Δώσε τόπο στην οργή να αναπτυχθεί. 
Να βγάλει ρίζες δυνατές και να φουντώσει. 
Όσα σε πλήγωσαν πολύ μην αρνηθείς. 
Είναι γι' αυτά που ποτέ δε θα μετανιώσεις. 

Ποτάμι ο χρόνος που κυλά και η ζωή ο αφρός του.
Στα σκοτεινά του τα νερά κρύβεται τ' όνειρό σου.

Πέμπτη, 25 Ιουλίου 2013

ΟΡΤΣΑ

Μέσα στα βλέφαρά σου ξημερώνω
κάθε μου ανάσα στο κορμί σου προσευχή.
Τους δαίμονες που με κατοικούν μερώνω
με των ματιών σου την κάθε αναλαμπή.

ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ

Θολά τα μάτια
τα πικρά
τα πληγωμένα
από τα ψέματα που έχουν πει. 

Νωθρά τα χείλη 
τα σκληρά
τα ξεραμένα 
από τα λάθος ναι πού 'χουν γευτεί. 

Σκληρά τα χέρια
τα βαριά
τα ροζιασμένα
από το λάθος που αγκαλιάσανε κορμί. 

Και η μορφή  διάφανη
κρύα 
γερασμένη
από τη κάλπικη που διάλεξε ζωή. 

Τετάρτη, 24 Ιουλίου 2013

Ρέθυμνο

ΠΙΚΡΟ ΕΡΩΤΙΚΟ ΤΡΙΠΤΥΧΟ

I

Με τίτθευσες κρασί μαζί με μύρο
από την άγουρη της μήτρας σου σχισμή
στα Ερωτίδια μιας τρομαγμένης νιότης
στου Ελικώνα σου το δάσος το κρυφό. 

Κένωνες στο στόμα μου τη ψυχή σου
την άρταινες με δάκρυα μετά
και φάνταζε υποφερτή η ζωή μου
στα θολωμένα μάτια μου απ'τα υγρά. 

Καμένοι μίλακες στοιχειώνουν τα όνειρά μου
αναπαραστώντας με τ'ακρωτηριασμένα τους κορμιά 
στάσεις και εικόνες του κορμιού σου
καθώς άδειαζες της ψυχής σου τα υγρά. 

Άγνου κλαδιά τα χέρια σου την ώρα
που του κορμιού μου όριζες τη δομή 
χαρίζοντάς μου των χειλιών σου τα δώρα
στου έρωτα μας την θεσμοφόρια πομπή. 

Το ακόρεστο στον έρωτα κορμί σου
κοντράριζε τη μπερδεμένη σου ψυχή
σαν έσμιγε ο τρόμος με τον οργασμό στο βλέμμα
και το πρόσωπό σου έπαιρνε της Μέδουσας τη μορφή. 

II

Βαδίζουμε μαζί σε λάθος δρόμο. 
Είναι η πορεία μας κοινή μα σε λάθος τροχιά. 
Τυφλές διαδρομές είναι η ζωή μας
και είναι τα λόγια τα βαριά που μας κρατούν κοντά. 

Σε νοιώθω κάθε βράδυ να ανασαίνεις 
μα είναι ο αγέρας γύρω λιγοστός. 
Στον ύπνο σου κάτι σε βαραίνει
είναι ο ορίζοντας των ονείρων σου ο κλειστός. 

Πορεία θανάτου έχει αυτή η σχέση
και κάθε βήμα της μας φέρνει πιο κοντά
κάθε φορά που ο ένας ξεμακραίνει
το δάκρυα του άλλου τον δένουν πιο σφιχτά. 

Κάθε λεπτό μια κλεμμένη εικόνα
αμερικάνικη νύχτα τα λόγια τα γλυκά 
σε διαδρομή που απο 'δώ φαντάζει αιώνια
απαιτώντας βήματα προσεκτικά. 

Στο ναρκοπέδιο του σήμερα παγιδευμένοι
με κάθε ανάσα να κοστίζει ακριβά
τελειώνουμε τη μέρα νικημένοι
από τα θέλω μας, τα πρέπει, τα μετά. 

Πικρό ποτήρι τα όνειρα που σβήσαν
από τις τόσες ήττες και τις συντριβές
το πίνουμε με μια γουλιά τις νύχτες
ποζάροντας μεταξύ μας νικητές. 

Κι αν η πορεία μας κοινή γεμάτη πίκρες
την κάνουμε μαζί κι αυτό μετρά
μου ψιθυρίζεις μισοναρκωμένη
κι αφήνεσαι στου Μορφέα την αγκαλιά. 

Ας πούμε την αλήθεια λοιπόν για μια νύχτα
χωρίς υπονοούμενα και νοήματα κρυφά
αποφασίσαμε πως θα γενούμε μοίρα
μα δε σκεφτήκαμε τι θα συμβεί μετά. 

III

Αυτό το μαλακό κορμί
που δίπλα μου ξαπλώνει
έχει πολλάκις μεταμορφωθεί. 

Εκεί που το νοιώθω να χαλαρώνει
να αφήνεται να απλωθεί
μ' ένα μου άγγιγμα τεντώνει
σαν τόξο κεράτινου χορδή. 
Σαν θάλασσα σε πανσέληνο φουσκώνει
και αγγομαχά για να ξεχυθεί. 
Λεπίδα ατσάλινη διπλώνει
αιχμαλωτίζοντας το φως σε κάθε του πτυχή. 
Σκληραίνουν τα λόγια του. 
Αλλάζει η μορφή του. 
Για λίγο 
τίγρη γίνεται 
που γυρεύει να τραφεί. 

Έπειτα πάλι ημερεύει. 

Σα να μην έχει τίποτα συμβεί. 

Τα μάτια πάλι μαλακώνουν. 
Μελώνει το στόμα. 
Η ανάσα γίνεται αργή. 

Μικρό παιδί στο σώμα μου κουρνιάζει. 

Η ψυχή του 
στη μέρα μου έχει ενσωματωθεί. 

Τρίτη, 23 Ιουλίου 2013

ΈΝΑ ΠΑΡΑΞΕΝΟ ΜΠΛΕ ΚΟΛΙΜΠΡΙ



Στα τροπικά νησιά, πέρα στο νότο, εκεί που ο ήλιος γέρνει να ξεκουραστεί στο τέλος κάθε μέρας, ζει ένα παράξενο πουλί που δε μοιάζει με τ' άλλα. Λίγοι το έχουν ακουστά κι ακόμα λιγότεροι το έχουν συναντήσει κι αυτό γιατί είναι τρομερά μικρό, στο μέγεθος του αντίχειρά σου. 

Σαν να μην έφτανε αυτό, το μικρό πουλί αυτό είναι απίστευτα ντροπαλό. Κρύβεται όσο του είναι μπορετό μιας και το χρώμα του - γαλάζιο σαν τον ουρανό το καλοκαιρινό δειλινό - δεν το βοηθάει. 

Ο λόγος που είναι τόσο ντροπαλό δεν είναι γνωστός. Κάποιοι λένε πως φταίει η φωνή του ή καλύτερα μάλλον η έλλειψη φωνής μιας και δε το έχει ακούσει κανείς ποτέ να κελαηδάει. 

Άλλοι λένε πως κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατόν και πως ένα τόσο όμορφο πουλί δεν μπορεί να μην έχει φωνή και μάλιστα μαγευτική και πως η έλλειψη ακούσματος οφείλεται στην σπανιότητα του είδους. 

Η ντροπή του δε - υποστηρίζουν- οφείλεται μάλλον σε παράγοντες πιο εσωτερικούς ή - κι αυτό τους φαίνεται σαν πιο πιθανό - στην έλλειψη διάθεσης και χρόνου να τραγουδάει. 

Άλλο χαρακτηριστικό του πουλιού αυτού είναι η διάρκεια και ο τρόπος ζωής του. Είναι ένα μάλλον θλιβερό γεγονός πως το εν λόγω πουλί δε μπορεί ποτέ του να ξαποστάσει. Είναι καταδικασμένο να πετάει διαρκώς. Κάποιοι πιστεύουν πως δεν διαθέτει καν πόδια, μόνο μεγάλα και ευλύγιστα φτερά που τα κουνάει σχηματίζοντας το σχήμα του απείρου. 

Αυτή η κοπιαστική και άβολη ζωή διαρκεί ευτυχώς πολύ λίγο. Το πουλί της ιστορίας μας ζει μόνο λίγες εβδομάδες. Μπορεί να πετάξει μόλις εκκολαφτεί. Λίγο άχαρα είναι αλήθεια στην αρχή μα σε λίγες μέρες παίρνει  - όπως λέμε -  το κολλάει. Σε δυο βδομάδες έχει ενηλικιωθεί και πλήρως αναπτυχθεί πράγμα που φαίνεται και στο φτέρωμά του. Μόλις που του μένει χρόνος να αναπαραχθεί  και να γεννήσει τα αυγά του - τα οποία μάλιστα αφήνει στη φροντίδα άλλων πουλιών για να εκκολαφθούν. 

Ο μύθος μάλιστα λέει πως την μόνη φορά που τραγουδά είναι καθώς ξεψυχάει. Μόλις νοιώσει πως το τέλος είναι κοντά, προσγειώνεται για πρώτη και μοναδική φορά. Γυρίζει προς τον ήλιο που γέρνει και τραγουδά μέχρι να ξεψυχήσει . 

Τραγουδά για ό,τι έμαθε στη σύντομη και κοπιαστική ζωή του. Τραγουδά με μια φωνή τόσο μελωδική ένα τραγούδι τόσο λυπητερό που όποιος τ' ακούσει μένει άλαλος για όλη την υπόλοιπη ζωή του. 

Ο λόγος όμως που ασχολούμαι με αυτό δεν είναι ούτε η αφύσικη του ντροπή ούτε η μικρή σε διάρκεια  ζωή του. Ο λόγος που μιλάω τώρα για αυτό είναι η διατροφική συνήθειά του. Το κολίμπρι μας αυτό τρέφεται με νέκταρ λουλουδιών. Αποκλειστικώς. Έχει δε ιδιαίτερη προτίμηση σε ένα φυτό με δυσπρόφερτο στη ντόπια λαλιά όνομα που σε ελεύθερη μετάφραση λέγεται το Αιδοίο της Αφροδίτης.  

Το συγκεκριμένο φυτό ανήκει στη σπάνια κατηγορία των σαρκοφάγων φυτών που χρησιμοποιούν το νέκταρ για να προσελκύουν θύματα προς βρώση. Η μυρωδιά δε όπως μπορεί να φανταστεί κανείς θυμίζει έντονα γυναικείο αιδοίο. 

Το γιατί αυτή η μυρωδιά ελκύει για το φυτό τροφή δε το γνωρίζω, αυτό που ξέρω είναι πως το κολίμπρι της ιστορίας μας είναι τρελό και παλαβό με τους χυμούς του Αιδοίου της Αφροδίτης. Τόσο που με κίνδυνο της ζωής του τις περισσότερες φορές χώνεται μέσα στα πέταλα του φυτού και τρυγά τους χυμούς του. 

Η φύση, σπρωγμένη μάλλον από κάποια αίσθηση οίκτου και δικαίου για την δύσκολη που του χάρισε ζωή, το έχει προμηθεύσει με τα κατάλληλα εργαλεία για αυτό τον σκοπό. 

Τα μακριά και ευκίνητά του φτερά είναι κατάλληλα για να διεγείρουν το φυτό ώστε να παράγει περισσότερα υγρά. Το ράμφος του δε καταλήγει σε μια γλώσσα τόσο απαλή που δεν προκαλεί το φυτό να κλείσει τα χείλια του και να το παγιδεύσει. Έτσι το μικρό μας κολίμπρι μπορεί να τρυγά αχόρταγα το νέκταρ του φυτού, όχι φυσικά χωρίς να θέσει σε κίνδυνο την μικρή ζωή του. 

Η αδυναμία του πουλιού αυτού είναι γνωστή στον ιθαγενή πληθυσμό περισσότερο από ότι το ίδιο μιας και όπως έχουμε ήδη πει είναι απίστευτα ντροπαλό και δύσκολο κανείς να το αντικρίσει. Αυτό δεν δείχνει να πτοεί τις γυναίκες του νησιού που εκμεταλλεύονται την αδυναμία του μικρού πουλιού προς δική τους ευχαρίστηση. 

Είναι συνηθισμένο ανάμεσα στις γυναίκες του νησιού και ιδιαίτερα σε νεαρές ηλικίες να ξαπλώνουν -  κυρίως τις ώρες του μεσημεριού - ανάμεσα σε ανθισμένα Αιδοία της Αφροδίτης έχοντας τα πόδια τους λίγο ανοιχτά. Ακίνητες. Αναπνέοντας αργά. Προσμένοντας τον φτερωτό τους ακούσιο εραστή να τις αποπλανήσει. 

Αν κάποιος είναι τυχερός και πλησιάσει πολύ προσεκτικά ίσως τις συναντήσει. Με μάτια μισόκλειστα. Πόδια μισάνοιχτα. Χέρια να σκεπάζουνε το στόμα. Να φυλακίζουν τις λαθραίες φωνές. Να αναπνέουν βαθιά. Το κορμί τους να σπαρταρά ξανά και ξανά μέχρι είτε να χορτάσουνε αυτές είτε ο ιπτάμενος εραστή τους να τις εγκαταλείψει.